Skip to main content
Become a member

Cymraeg

English

Coeden y Flwyddyn 2026

Fe wnaethoch chi bleidleisio yn eich miloedd i’n helpu ni i goroni Coeden y Flwyddyn eleni a nawr mae gennym enillydd!

Pleidleisiwyd Coeden Gam County Down fel Coeden y Flwyddyn 2026.

Credit: Michael Cooper Photography

Enillydd Coeden y Flwyddyn y DU 2026 yw’r Goeden Gam, llwyfen lydanddail ar lan y môr yn Newcastle yn County Down, Gogledd Iwerddon.

Roedd cystadleuaeth genedlaethol eleni yn dathlu coed sydd wedi gwneud mwy na’r disgwyl, gan oroesi amrywiaeth o heriau ac sy’n dal i sefyll yn gadarn er gwaethaf popeth. Mae’r coed anhygoel hyn yn eiconau yn eu cymunedau, yn dal i sefyll er gwaethaf amodau tyfu eithafol, clefyd, mellt a hyd yn oed peli canon! Mae pob un yn rhyfeddol i edrych arno gyda stori fwy rhyfeddol byth y tu ôl iddi.

Roedd y 10 a gyrhaeddodd y rownd derfynol yn cynnwys coed a ddewiswyd gan ein panel arbenigol a dwy goeden a enwebwyd gan y cyhoedd.

Enillodd y Goeden Gam gyda 31% o’r bleidlais.

Yn ail, gyda 22% o’r bleidlais, roedd Ywen Crowhurst, coeden 4,000 oed yn Surrey sydd wedi goroesi storm ffyrnig yn 1845, cael ei gwagio ar gyfer man cyfarfod a pheli canon.

Yn drydydd, cafodd Onnen Castell Balloch 10% o’r bleidlais. Credir bod yr onnen wydn, a oedd yn un o’n henwebiadau cyhoeddus eleni, wedi goroesi mellten, yn ogystal â chorwynt yn 1968, sawl storm a chlefyd coed ynn.

Pleidleisiodd dros 20,000 ohonoch dros eich hoff goeden eleni. Diolch i chi i gyd am roi o’ch amser i ddathlu’r coed arbennig hyn gyda ni.

Ydych chi’n gwybod am Goeden y Flwyddyn yn y dyfodol?

Nod ein cystadleuaeth Coeden y Flwyddyn yw tynnu sylw at ba mor hanfodol yw coed i'n tirweddau a'n bywydau. Ond mae ein coetiroedd a’n coed - grym gwirioneddol i fynd i’r afael â newid yn yr hinsawdd a cholli bioamrywiaeth - dan fwy o fygythiad nag erioed o’r blaen.

Dylid gwerthfawrogi a gwarchod coed hynaf a mwyaf arbennig y DU. Mae llawer wedi’u cofnodi ar y Rhestr Coed Hynafol, ond mae miloedd mwy ar gael ac mae angen eich help chi arnom i ddod o hyd iddynt. Gallwch ychwanegu coed pwysig yn eich cymuned at y map mewn tri cham hawdd a’u helpu i gael y gydnabyddiaeth y maent yn ei haeddu.

Helpwch i fapio ein coed arbennig

Stori’r enillydd

Mae’r goeden hon sy’n herio disgyrchiant yn eicon poblogaidd ar y promenâd canol ac yn frwydrwr ffyrnig. Mae’n tyfu bron yn llorweddol, ac mae ei siâp anhygoel yn dyst i’r amodau arfordirol garw y mae wedi’u gwrthsefyll ers dros ganrif.

Fel llwyfen lydanddail frodorol, mae hefyd wedi gwrthsefyll clefyd llwyfen yr Iseldiroedd sydd wedi dinistrio llawer o rywogaethau eraill, gan wneud hon yn enghraifft brin yn ogystal ag yn un drawiadol yr olwg. Mae ei hymddangosiad unigryw wedi’i wneud yn adnabyddus yn y gymuned ac mae’n fan cyfarfod a phwnc ffotograffiaeth poblogaidd hefyd.

Plannwyd y Goeden Gam gyda llawer o goed eraill i amddiffyn y promenâd gwreiddiol yn Newcastle, tua chanol y 19eg ganrif mae’n debyg ac efallai fel rhan o dir y gwesty newydd. Ond cafodd llawer o’r coed hynny eu torri i lawr yn y 1980au i ailddatblygu’r promenâd a’r Goeden Gam yw’r unig un sydd ar ôl o’r oes honno.

Y rhai a gyrhaeddodd rownd derfynol 2026

  1. Y Goeden Gam, Newcastle, County Down, Gogledd Iwerddon

  2. Ywen Crowhurst, Crowhurst, Surrey, Lloegr

  3. Derwen yr Awyren Fomio, ger Uppingham, Rutland, Lloegr

  4. Gefell Preston, Brighton, Sussex, Lloegr

  5. Ywen Culmstock, Culmstock, Dyfnaint, Lloegr

  6. Bedwen Bollihope Burn, ger Stanhope, Swydd Durham, Lloegr

  7. Derwen Llwybr Arfordir Cymru, Eglwys Fach, Ceredigion, Cymru

  8. Derwen Mellten Earlstoun, Dalry, Dumfries a Galloway, yr Alban

  9. Onnen Castell Balloch, Loch Lomond, Gorllewin Swydd Dunbarton, Yr Alban

  10. Derwen Castell Donnington, Newbury, Berkshire, Lloegr

Diolch i chwaraewyr y Loteri Cod Post am gefnogi Coeden y Flwyddyn 2026.

Gwnewch wahaniaeth

Archwilio mwy