Edrych i mewn: Cymraeg

Galwyd Gwasanaeth Tân ac Achub Canolbarth a Gorllewin Cymru i ddelio â thân glaswellt mawr yng Nghoed Maesmelin, un o goedlannau Coed Cadw (Woodland Trust) ger Sgiwen, Castell-nedd, ddydd Mercher 25 Mawrth. Cyneuwyd y tân yn fwriadol. Cymerodd y tân oddeutu 2 awr i’w ddiffodd ac yn y pen draw llosgwyd tua hanner y lle agored yn y goedlan leol hon.

Dywed Chris Matts, Rheolwr Safle Coed Cadw: “Dwi’n teimlo mor ddigalon i feddwl y byddai unrhyw un, ar yr adeg hon o argyfwng cenedlaethol, yn dymuno gwneud y fath beth. Oherwydd y tân hwn roedd rhaid i dimau o'r Gwasanaeth Tân a chontractwyr Coed Cadw fod allan ar y safle, gyda’r perygl o ledaeni Covid-19 ymhellach. Llosgwyd darn mawr o dir agored, gan ddinistrio wyau adar sy'n nythu ar y ddaear ac yn achosi niwed enfawr i lygod y gwair a bywyd gwyllt arall gan gynnwys mamaliaid bach, amffibiaid ac ymlusgiaid.

“Hoffwn ddiolch i Wasanaeth Tân ac Achub Canolbarth a Gorllewin Cymru am eu hymateb cyflym. Os oes gan unrhyw un unrhyw wybodaeth am sut y cychwynnwyd y tân, a gaf eu hannog i gysylltu â'r Heddlu? Rhagwelir y bydd yr ychydig ddyddiau nesaf yn dal yn sych ac mae rhybudd tanau gwyllt difrifol wedi cael ei gyhoeddi. Felly a gaf i erfyn ar bawb sy’n dod i gerdded yn ein coedwigoedd i fod yn arbennig o ofalus i beidio â gwneud unrhyw beth a allai achosi tân.”

Nid y tân yng Nghoed Maesmelin yw'r unig dân glaswellt y mae'r Gwasanaeth Tân ac Achub wedi delio ag ef yng Nghymru yn ystod y dyddiau diwethaf.

Dywedodd Rheolwr yr Orsaf Richie Vaughan-Williams, Rheolwr Lleihau Llosgi Bwriadol, Gwasanaeth Tân ac Achub Canolbarth a Gorllewin Cymru:

“Mae cynnau tanau glaswellt yn fwriadol yn anghyfreithlon ac yn anghyfrifol. Maent yn peryglu bywydau yn y gymuned leol, yn lladd bywyd gwyllt ac yn defnyddio adnoddau'r Gwasanaeth Tân ac Achub a allai arwain at oedi cyn mynychu gwrthdrawiad traffig neu dân mewn tŷ. Gofynnir i ni i gyd helpu ein GIG trwy aros gartref ac atal y firws COVID-19 rhag lledaenu.

“Felly, dwi’n annog pawb i wrando ar gyngor y Llywodraeth ac aros gartref, ymbellhau’n  gymdeithasol ac ystyried goblygiadau iechyd y tanau hyn i iechyd y cyhoedd yn ystod yr amser hwn sydd eisoes yn anodd. Hoffem apelio atoch i'n helpu ni a gwasanaethau hanfodol eraill i atal y digwyddiadau hyn rhag digwydd. Os oes gan unrhyw un unrhyw wybodaeth am y tanau hyn sydd wedi'u cynnau'n fwriadol, ffoniwch yr Heddlu ar 101."

Rhybuddiodd y Gwasanaeth Tân ac Achub hefyd am y risg ychwanegol y gall mwg tân ei achosi i bobl sydd ag asthma a phroblemau anadlu, yn enwedig yn ystod yr achosion o coronafeirws.

Prynwyd Coed Maesmelin gan Coed Cadw ym 1999 a hwn oedd y 1000fed goedlan i ddod i ofal yr elusen. Yn hafan o goetir hynafol o fewn tirwedd sydd fel arall yn drefol, mae'n encil coetir hyfryd i ymwelwyr. Mae dail llydanddail a chonwydd cymysg yn cysgodi clychau'r gog a glaswelltir llawn perlysiau. Mae llwybr marchogaeth cyhoeddus yn rhedeg trwy'r safle. Mae'r goedlan yn cynnwys blodau'r gwanwyn, lliwiau'r hydref a thaith gerdded gydag arwyddion, ac fel bron pob un o'r coedwigoedd sydd yng ngofal yr elusen, mae croeso i bawb ymweld â’r safle pryd bynnag y dymunant, er nawr, wrth gwrs, yn unol â chyngor y Llywodraeth ar aros gartref ac eithrio un math o ymarfer corff y dydd, yn agos at y cartref.

Nodiadau

Ar gyfer ymholiadau gan y cyfryngau, cysylltwch â:

Rory Francis (Rheolwr Cysylltiadau Cyhoeddus ac Ymgyrchoedd Cymru): 0343 770 5738 | 07539 322678 roryfrancis@woodlandtrust.org.uk

Neu Swyddfa'r Wasg Woodland Trust ar 01476 581121, e-bost media@woodlandtrust.org.uk

Woodland Trust (Coed Cadw) yw'r elusen cadwraeth coetir fwyaf yn y DU. Mae ganddo dros 500,000 o gefnogwyr. Mae am weld DU yn llawn coedwigoedd a choed brodorol ar gyfer pobl a bywyd gwyllt. Mae gan yr Ymddiriedolaeth dri nod allweddol:

  1. amddiffyn coetir hynafol sy'n brin, unigryw ac na ellir ei adfer
  2. adfer coetir hynafol sydd wedi'i ddifrodi, gan ddod â darnau gwerthfawr o'n hanes naturiol yn ôl yn fyw
  3. plannu coed a choedwigoedd brodorol gyda'r nod o greu tirweddau gwydn i bobl a bywyd gwyllt.

Wedi'i sefydlu ym 1972, erbyn hyn mae gan Coed Cadw dros 1,200 o safleoedd dan ei gofal sy'n cwmpasu oddeutu 29,000 hectar. Mae'r rhain yn cynnwys dros 100 o safleoedd yng Nghymru, gyda chyfanswm arwynebedd o 2,897 hectar (7,155 erw). Mae mynediad i'w goedwig yn rhad ac am ddim fel y gall pawb elwa o goedwigoedd a choed. Mae enw Cymraeg mudiad, “Coed Cadw”, yn hen derm Cymraeg, a ddefnyddir mewn deddfau canoloesol i ddisgrifio coetir gwarchodedig neu gadwedig.