Mae ‘ffenestr’ ar gyfer ceisiadau newydd yn agor ar 30 Medi

Mae Coed Cadw (Coed Cadw), elusen cadwraeth coetir fwyaf y DU wedi croesawu dyblu'r arian sydd ar gael ar gyfer creu coetir newydd yng Nghymru ac mae'n annog ffermwyr i achub ar y cyfle hwn.

Rhwng 30 Medi ac 8 Tachwedd fe fydd tirfeddianwyr Cymru yn cael cyfle i wneud cais am gyllid grant ar gyfer plannu coed trwy gynllun Creu Coetir Glastir. Mae £2m i gyd ar gael. Fe ddyblodd Gweinidog Llywodraeth Cymru, Lesley Griffiths, y swm a oedd ar gael yn gynharach eleni, i gydnabod yr angen i Gymru blannu mwy o goetir newydd i gyrraedd ei thargedau nwyon tŷ gwydr.

Dywed Sharon Thomas, Rheolwr Allgymorth Coetir Coed Cadw ar gyfer Cymru: “Mae hwn yn gyfle gwych i ffermwyr yng Nghymru. Dwi’n croesawu’n gryf y cynnydd mewn cyllid a dwi’n gobeithio y gellir cyflawni’r grantiau hyn heb fiwrocratiaeth ddiangen. Gall coed brodorol gynnig cymaint o fuddion inni, yn lleihau perygl llifogydd, gwella ansawdd dŵr, gwella bioddiogelwch a darparu cynefinoedd gwych i fywyd gwyllt, yn ogystal â ffynhonnell adnewyddadwy o bren gwerthfawr. Ar adeg pan, yn anffodus, mae ansicrwydd enfawr ynghylch ffermio yng Nghymru, mae cynllun Creu Coetir Glastir yn cynnig cyfle gwych i ffermwyr a pherchnogion tir eraill ddefnyddio eu holl dir mewn ffyrdd sy'n gynaliadwy yn economaidd ac yn amgylcheddol. Gall grantiau Creu Coetir Glastir fod yn werth cymaint â £9,000 yr hectar. Gall Coed Cadw gynnig cyngor a chefnogaeth am ddim am sut i ddefnyddio'r rhain, ac rydym yn darganfod bod diddordeb cynyddol am hyn ymhlith tirfeddianwyr. Mae mwy am yr help y gallwn ei gynnig i dirfeddianwyr ar-lein yn: woodlandtrust.org.uk/plant-trees”

Mae Strategaeth Coetiroedd Cymru Llywodraeth Cymru, a lansiwyd y llynedd, yn anelu at gynyddu gorchudd coetir yng Nghymru o leiaf 2,000 ha y flwyddyn rhwng 2020 a 2030. Mae'n awgrymu cynnydd mewn gorchudd coed yn yr amgylchedd ehangach, ar ffermydd, y dirwedd wledig ac mewn ardaloedd o amgylch trefi a dinasoedd, i amsugno carbon deuocsid o'r atmosffer a hefyd i greu amaethyddiaeth wydn a chynhyrchiol a threfi sy’n iachach ac yn fwy dymunol i fyw ynddynt. Bwriad grantiau Creu Coetir Glastir yw annog tirfeddianwyr i helpu cyflawni hyn.

 

Plannu coed i wella bioddiogelwch

Un ffermwr sydd eisoes wedi manteisio ar y cynllun ac a fyddai’n ei argymell i eraill yw David Wright, sy’n amaethu ar fferm 150 erw, sef Tyllys, o amgylch Castell canoloesol Tretŵr ym Mhowys. Mae'n cadw 50 o fuchod sugno a dilynwyr a thua 200 o famogiaid bridio. Erbyn hyn, gall fod ychydig yn fwy hyderus ynglŷn â bioddiogelwch y fferm, a hynny ar ôl creu rhwystr coetir o’i chwmpas, gan fanteisio ar grant Creu Coetir Glastir gan Lywodraeth Cymru.

“Mae llawer o bobl yn dweud eu bod eisiau gwneud y peth iawn dros yr amgylchedd, ond does ‘na ddim llawer sy’n gwneud rhywbeth yn ei gylch”, meddai Mr Wright. “Fe wnes i weithio allan y byddai’n rhaid i’r person cyffredin blannu 5,000 o goeden i wneud iawn am ei ôl troed carbon personol. Felly, fe blannais ddwywaith yn fwy na hynny. Ar ben hynny, mae gen i rwystr coetir 9 metr o amgylch y fferm bellach felly does dim siawns y bydd afiechyd yn mynd trwyddo.”

At ei gilydd, fe blannodd Mr Wright 11,500 o goed ar draws deg erw o dir ym mis Chwefror, coed derw, gwern, ceirios, bedw, cyll a rhywfaint o ddrain gwynion a chwyros. Fe hoffai blannu hyd yn oed mwy o goed ar hyd glan yr afon er mwyn lleihau'r risg o erydiad, ond mae hyn wedi'i ohirio oherwydd gwaith ychwanegol i lan yr afon a fyddai wedi bod yn ofynnol yn gyntaf fel un o amodau'r grant.

-Diwedd-

Nodiadau

Mae gan Coed Cadw dros 500,000 o aelodau a chefnogwyr ac mae'n rheoli mwy na 1,000 o goedlannau, sy'n cynnwys dros 28,000 hectar, ledled y DU. Ein gweledigaeth yw Teyrnas Unedig sy’n gyfoethog mewn coed a choedwigoedd brodorol, ar gyfer pobl a bywyd gwyllt.