Skip Navigation

Beth am fentro allan yn yr awyr iach ac arolygu eich gwrychoedd lleol?

Mae app dwyieithog newydd yn caniatáu i unrhyw sydd â ffôn clyfar i helpu arolygu a gwarchod ein gwrychoedd/perthi anhygoel.

Mae rhai ohonyn nhw’n filoedd o flynyddoedd oed. Dyma weddillion y coetir a oroesodd pan gliriwyd y tir ar gyfer amaethyddiaeth. Nhw, bellach, yw gewynnau tirlun Cymru. Maen nhw’n cynnig blodau llawn neithdar ar gyfer amrywiaeth o bryfed peillio. Yn awr, mae Coed Cadw (Woodland Trust) yn gofyn i aelodau'r cyhoedd helpu i arolygu a chofnodi ein gwrychoedd/perthi anhygoel, gan ddefnyddio ap dwyieithog a grëwyd yn arbennig, sydd yn hollol rad ac am ddim.

Mae hyn i gyd yn rhan o brosiect y Goedwig Hir sy'n anelu at gyflawni camau ymarferol i ddiogelu a gwella ein gwrychoedd anhygoel, gan recriwtio miloedd o wirfoddolwyr i blannu 100,000 o goed a gwella tua 120,000 o wrychoedd. Mae'n bartneriaeth rhwng Cadwch Gymru'n Daclus a Coed Cadw (Woodland Trust), gyda chefnogaeth chwaraewyr y Loteri Genedlaethol trwy Gronfa Dreftadaeth y Loteri (HLF) a Sefydliad Esmée Fairburn.

Nod y prosiect yw arolygu dros 50,000 o wrychoedd ledled Cymru, i gasglu gwybodaeth hanfodol am eu cyflwr a'r rhywogaethau o goed sydd ynddyn nhw. I wneud hyn, mae’r prosiect wedi datblygu'r App y Goedwig Hir sy'n caniatáu i unrhyw un sydd â ffôn clyfar arolygu gwrychoedd a nodi rhywogaethau gwahanol yn gyflym ac yn hawdd, beth bynnag fo lefel eu profiad. Gellir defnyddio'r ap ym mhob rhan o Gymru, hyd yn oed lle nad oes signal ffôn symudol. Mae hyd yn oed arweiniad i adnabod rhywogaethau gwahanol i weld yr hyn sy’n tyfu mewn unrhyw ddarn o wrych sy’n cael ei arolygu. Mae'r ap dwyieithog ar gael i'w lawrlwytho o siop Google Play a siop app cwmni Apple, ac mae’n gweithio ar gyfer Android ac IOS. Mae eisiau chwilio o dan yr enw "Long Forest".

Egroes o rosod gwylltion ac aeron o goed drain gwynnion

Un person sydd eisoes wedi defnyddio’r ap yn barod yw Brian Palmer, Rheolwr Datblygu Arweinyddiaeth a Rhaglen Rhaglenni sydd wedi ymddeol, o Landderfel ger y Bala, sydd hefyd yn wirfoddolwr gweithgar i Coed Cadw. Mae'n dweud am yr app: "Byddai'n beth gwych i’w ddefnyddio os oeddech chi’n mynd am dro gyda'r plant neu’r wirion. Mae'n ddelfrydol ar gyfer teuluoedd. Dwi yn ei chael hi'n hawdd i'w ddefnyddio. Gallwch chi gofnodi rhan o wrych, ac wedyn a dod yn ôl ac ailddechrau y diwrnod wedyn.

"Mae gwrychoedd yn goetiroedd hynafol bychain. Mae ganddyn nhw amrywiaeth enfawr o rywogaethau a chynefinoedd, mae rhaid inni ofalu amdanyn nhw, felly. Os byddwch chi’n gwneud hynny yn yr hydref, fe allwch chi gasglu bwyd gwyllt ar yr un pryd, egroes o rosod gwylltion ac aeron o goed drain gwynion, fel roedden ni’n wneud pan oeddwn i’n hogyn bach. Roedden ni'n arfer gwneud surop rhosyn allan o’r egroes a jam o aeron y drain gwynion! "