Llywodraeth Cymru yn anwybyddu rheolau sydd i fod i ddiogelu coed hynafol

Mae Coed Cadw wedi bod yn awyddus i dynnu sylw at wendidau penderfyniadau a wnaed gan Ken Skates (y Gweinidog dros yr Economi a Seilwaith) gan fod nifer o brosiectau seilwaith yn bygwth coetiroedd hynafol na ellir eu hadnewyddu

Mae Llywodraeth Cymru wedi sefyll allan ymhlith Llywodraethau’r DU a hynny trwy basio nifer o ddeddfau nodedig, sef Deddf yr Amgylchedd, Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol, a thrwy gyhoeddi Polisi Cynllunio (Cymru), ond nid yw rhethreg y polisïau hyn yn cael ei gyflawni mewn realiti. 

Polisïau disynnwyr? 

Mae Polisi Cynllunio (Cymru) yn nodi:
“Mae coetiroedd hynafol a lled-naturiol yn gynefinoedd na ellir eu hadfer. Maent yn werthfawr iawn am eu bioamrywiaeth, a dylid eu diogelu rhag datblygiad a fyddai’n achosi difrod sylweddol.” (paragraff 5.2.9) 

Er bod Polisi Cynllunio Cymru yn i fod i ddiogelu coetir a choed hynafol, ni 

Bydd estyniad yr M4 o amgylch Casnewydd yn niweidio pedwar safle coetir hynafol, heb sôn am gynefin unigryw Gwastadeddau Gwent. Er gwaethaf gwrthwynebiadau di-ri i'w heffaith oddi wrth drigolion lleol, sefydliadau amgylcheddol, a chostau ac effeithiau is o lawer na llwybrau arfaethedig eraill, mae Llywodraeth Cymru wedi mynd ymlaen â’r cynllun drud, dinistriol a allai fod yn anghyfreithlon.

Sefwch dros goed a choetir hynafal

Amddiffynwch y rhai hynafol

Fe fydd estyniad yr A55 yn Sir y Fflinto yn dinistrio darn helaeth o goetir hynafol. Llun: Paul Glendell
Fe fydd estyniad yr A55 yn Sir y Fflinto yn dinistrio darn helaeth o goetir hynafol. Llun: Paul Glendell

'Cynsail perygl' 

Mae'r ymagwedd ddi-hid hon at ein trysorau naturiol nid yn unig yn groes i fuddiannau’r cyhoedd yng Nghymru, mae'n torri cyfraith Llywodraeth Cymru ei hun i weithredu er budd cenedlaethau'r dyfodol yn unol â Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol. Fe siaradodd Sophie Howe, comisiynydd ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol, allan gan ymosod ar gynllun yr M4 fel 'cynsail peryglus' y mis diwethaf, gan awgrymu y gellid herio’r cynllun yn gyfreithiol petai Llywodraeth yn symud ymlaen gyda fe. 

Fel pe bai'r M4 ddim yn ddigon, roedd Ken Skates yn y newyddion eto'r wythnos diwethaf wrth gyhoeddi fod y Llywodraeth yn mabwysiadu'r 'Llwybr Coch' fel yr opsiwn sydd wedi cael ei ddewis ar gyfer estyniad yr A55 / A494 yn Sir y Fflint, gan ddinistrio cryn dipyn o goetir hynafol wrth wneud hyn. Rydym wedi sefyll yn erbyn y cynnig hwn o'r diwrnod cyntaf, gan fod y Llywodraeth wedi gofyn i’r cyhoedd ddewis rhwng dau opsiwn, ill dau yn dinistrio coetir hynafol. 

Rheoleiddio'r dwfn 

Yn ddiweddar, mae ein gwaith yn y Cynulliad Cenedlaethol wedi canolbwyntio ar sicrhau rheolau llymach ar gyfer coed a choetir; gan ddylanwadu ar ddyfodol polisi coedwigaeth a choetiroedd yn ymchwiliad Coedwigaeth a Choetir Pwyllgor Newid Hinsawdd, gan ddangos sut y gellir diwygio Gorchmynion Gwarchod Coed er mwyn diogelu ein coed hynafol. 

Ond mae'r ymagwedd gul hon tuag at ddatblygiad wedi mynd yn rhy bell - mae Llywodraeth Cymru wedi mynd yn groes i ormod o’i rheolau ei hun. Mae'n bryd inni weithredu.

Rydym ni’n annog Gweinidogion i feddwl yn ofalus am sut mae eu polisïau nhw yn anwybyddu deddfau sy’n diogelu ein treftadaeth naturiol. Yr hydref hwn rydym yn galw arnoch i Ddiogelu’r Coed Hynafol, gan lunio llythyr eich hun at Ysgrifennydd y Cabinet Ken Skates (Yr Economi a Seilwaith) a Lesley Griffiths (Yr Amgylchedd) gan ofyn iddyn nhw weithredu.

Sefwch dros goed a choetir hynafal

Amddiffynwch y rhai hynafol